7 Dấu hiệu sốt xuất huyết sớm và đặc trưng nhất bà con cần biết

Sốt xuất huyết là căn bệnh truyền nhiễm cấp tính có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, đặc biệt trong mùa mưa tại Tây Nguyên. Phòng khám Đa khoa Tân Phúc tự hào là điểm tựa y tế tin cậy, giúp bà con nhận diện sớm bệnh lý và bảo vệ sức khỏe gia đình bằng sự tận tâm của đội ngũ bác sĩ chuyên khoa hàng đầu.

Chào bà con! Tại khu vực Tây Nguyên, đặc biệt là vào các tháng mùa mưa, dịch sốt xuất huyết thường diễn biến rất phức tạp. Là những bác sĩ Nội khoa và Truyền nhiễm từng công tác tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Vùng Tây Nguyên, chúng tôi thấu hiểu nỗi lo lắng của bà con khi trong nhà có người bị sốt cao đột ngột. Để giúp bà con chủ động hơn, Tân Phúc xin chia sẻ cẩm nang nhận diện và xử trí bệnh khoa học nhất dưới đây.

7 Dấu hiệu sốt xuất huyết sớm và đặc trưng nhất bà con cần biết

Trong 3 ngày đầu tiên, triệu chứng sốt xuất huyết thường rất dữ dội nhưng lại dễ nhầm với cảm cúm thông thường. Bà con cần chú ý 7 biểu hiện điển hình sau:

1. Sốt cao đột ngột và liên tục

Khác với sốt thường, sốt xuất huyết thường bắt đầu bằng cơn sốt cao vọt lên 39 – 40 độ C. Đặc điểm quan trọng là sốt rất khó hạ, dù đã uống thuốc hạ sốt (như Paracetamol) nhưng chỉ giảm nhẹ rồi lại tăng cao ngay sau đó.

2. Đau nhức hốc mắt và đầu dữ dội

Người bệnh thường than phiền về cảm giác đau nhức sâu trong hốc mắt, đau hai bên thái dương. Đây là dấu hiệu rất đặc trưng giúp bác sĩ phân biệt với các loại sốt virus khác.

3. Đau mỏi cơ khớp (Sốt “gãy xương”)

Dân gian hay gọi là sốt gãy xương vì người bệnh cảm thấy đau nhức toàn thân, đau các khớp xương và cơ bắp khiến việc vận động trở nên rất khó khăn.

4. Chấm xuất huyết dưới da

Sau 2-3 ngày sốt, bà con có thể thấy các chấm đỏ li ti trên da (thường ở cánh tay, cẳng chân). Cách nhận biết đơn giản: Bà con dùng tay căng vùng da đó ra, nếu nốt đỏ không biến mất thì đó chính là xuất huyết dưới da.

5. Chảy máu chân răng hoặc máu cam

Do tiểu cầu trong máu bắt đầu giảm, niêm mạc dễ bị tổn thương dẫn đến việc chảy máu chân răng khi đánh răng hoặc tự nhiên chảy máu cam.

6. Chán ăn, buồn nôn

Hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng khiến người bệnh cảm thấy đắng miệng, buồn nôn, đau bụng vùng gan (vùng dưới sườn bên phải). Ngoài ra có thể viêm họng, nôn ói, tiêu chảy.

7. Da sung huyết, đỏ bừng

Trong những ngày đầu, mặt và vùng ngực của người bệnh thường đỏ rực như người vừa đi nắng hoặc uống rượu bia. Đây là hiện tượng sung huyết do mạch máu giãn nở.

Đặc điểm	Sốt thông thường	Sốt xuất huyết Dengue
Tính chất sốt	Sốt theo cơn, giảm nhanh khi dùng thuốc hạ sốt.	Sốt cao liên tục 39-40 độ, rất khó hạ sốt.
Biểu hiện đường hô hấp	Hay kèm ho, sổ mũi, đau họng.	Thường không có biểu hiện ho, sổ mũi.
Dấu hiệu trên da	Da bình thường hoặc phát ban dạng sởi.	Chấm xuất huyết (ấn vào không mất), sung huyết.

Cảnh báo: Những dấu hiệu nguy hiểm cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay

Đây là phần quan trọng nhất bà con cần lưu tâm. Bệnh sốt xuất huyết thường trở nặng vào ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 – ngay khi người bệnh bắt đầu hết sốt. Đừng chủ quan nghĩ rằng hết sốt là khỏi bệnh! Hãy đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế nếu có các “dấu hiệu cảnh báo” sau:

• Đau bụng nhiều và liên tụchoặc tăng cảm giác đau ở vùng gan (dưới sườn bên phải).
• Nôn ói nhiều, nôn trên 3 lần trong vòng 1 giờ hoặc trên 4 lần trong vòng 6 giờ.
• Có dấu hiệu xuất huyết: Chảy máu cam, chảy máu chân răng, ói ra máu, tiểu ra máu, đi tiêu ra máu hoặc tiêu phân đen, chảy máu âm đạo ở nữ.
• Tay chân lạnh, hết sốt nhưng vẫn mệt, ở trẻ em cần lưu ý dấu hiệu li bì. Có thể thay đổi tri giác (kích thích, lơ mơ, co giật,.. )
• Tiểu ít: Dấu hiệu cơ thể đang bị thiếu dịch trầm trọng.

“Giai đoạn nguy hiểm nhất của sốt xuất huyết thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, ngay cả khi người bệnh đã hạ sốt. Do đó, nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào như đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục, hoặc chảy máu chân răng, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị kịp thời, phòng tránh các biến chứng nặng như sốc hoặc suy tạng.”

Bệnh sốt xuất huyết có lây không? Cơ chế lây truyền từ muỗi vằn

Câu trả lời của các chuyên gia Tân Phúc là: Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp hay tiếp xúc thông thường.

Bệnh lây truyền qua trung gian là muỗi vằn (tên khoa học là Aedes aegypti). Khi muỗi hút máu người đang bị bệnh, virus Dengue sẽ nhân lên trong cơ thể muỗi và lây sang người lành khi muỗi đốt. Vì vậy, việc nằm màn, diệt lăng quăng và dọn dẹp các vật dụng chứa nước đọng quanh nhà nương rẫy là cách phòng bệnh tốt nhất cho bà con Tây Nguyên.

Hướng dẫn chăm sóc người bệnh sốt xuất huyết tại nhà: Ăn gì, uống gì?

Nếu bác sĩ chỉ định theo dõi tại nhà, bà con cần thực hiện đúng các nguyên tắc sau:

• Hạ sốt đúng cách: Lau mát tích cực. Khi cần hạ sốt bằng thuốc chỉ được sử dụng Paracetamol. Không được dùng Aspirin hoặc Ibuprofen để hạ sốt vì hai thuốc này làm máu khó đông, khiến tình trạng xuất huyết nặng thêm.
• Bù nước là số 1: Uống nhiều nước để bù vào lượng nước đã mất do sốt cao, ăn uống kém, có thể uống các loại nước dinh dưỡng từ trái cây, sữa, dung dịch Oresol để cung cấp thêm vitamin, chất khoáng, năng lượng.
• Dinh dưỡng: Ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như cháo, súp. Tránh các thực phẩm có màu đỏ, đen hoặc nâu (như tiết canh, socola, nước xá xị) vì dễ gây nhầm lẫn với dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
• Nghỉ ngơi: Người bệnh cần nằm nghỉ hoàn toàn, tránh vận động mạnh.

Khi nào cần làm xét nghiệm máu chẩn đoán sốt xuất huyết?

Bà con không nên tự chẩn đoán tại nhà. Khi có sốt cao từ ngày thứ 2 trở đi, bà con nên đến Đa khoa Tân Phúc để làm xét nghiệm máu. Các chỉ số quan trọng bác sĩ sẽ kiểm tra:

• Xét nghiệm Dengue virus NS1Ag trong 5 ngày đầu (kháng nguyên); Xét nghiệm Dengue virus IgM/IgG sau 5 ngày (kháng thể).
• Tổng phân tích tế bào máu: Xét nghiệm men gan AST (SGOT), ALT (SGPT): Thường tăng trong sốt xuất huyết. Sốt xuất huyết nặng có thể gây ra tình trạng tổn thương gan nặng, suy gan cấp.
• Siêu âm hoặc X-Quang: để có thể phát hiện biến chứng tràn dịch màng bụng hoặc tràn dịch màng phổi do sốt xuất huyết.

Kết Luận

Sốt xuất huyết không đáng sợ nếu bà con nắm vững 7 dấu hiệu nhận biết sớm và biết khi nào cần nhập viện. Hãy luôn cảnh giác với các cơn sốt cao và tin tưởng vào sự chăm sóc của chuyên gia y tế. Tân Phúc luôn đồng hành cùng sức khỏe cộng đồng Tây Nguyên, cam kết phục vụ bằng tâm huyết và sự minh bạch.

Lưu ý: Các thông tin về chi phí, dịch vụ trong bài mang tính tham khảo. Vui lòng liên hệ Đa khoa Tân Phúc để cập nhật chính sách BHYT và các chương trình ưu đãi mới nhất năm 2026.